ผลงานวิชาการ

งานวิจัยไร่หมุนเวียน ตอนที่ 7 การปรับตัวและเปลี่ยนแปลงของระบบไร่หมุนเวียน

การปรับตัวของชุมชนต่อความเปลี่ยนแปลงที่มากระทบกับระบบการทำไร่หมุนเวียนเกิดขึ้นในทุกชุมชนกรณีศึกษา แม้แต่ในระบบไร่หมุนเวียนเอง ทั้งนี้ ด้านหนึ่งก็เพื่อดำรงรักษาระบบไร่หมุนเวียนเอาไว้ ขณะที่อีกด้านหนึ่งก็เป็นการปรับตัวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งตามกระแสเศรษฐกิจ และแรงกดดันจากนโยบายการจัดการทรัพยากรป่าไม้ของรัฐ
การดำรงอยู่ของระบบไร่หมุนเวียนทั้งในปัจจุบันและในอนาคตจึงไม่ได้ดำรงอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับระบบการผลิตการเกษตรอื่นๆ รวมถึงระบบเศรษฐกิจแบบอื่น และยังเข้าไปอยู่ในกระแสความเคลื่อนไหวต่อรองทางการเมืองในเรื่องการจัดการป่าไม้และที่ดิน นอกจากนั้น สภาพที่ตั้งชุมชน ลักษณะทางภูมิประเทศ ความสมบูรณ์ของทรัพยากรป่าไม้ ตลอดจน ปัจจัยด้านโครงสร้างพื้นฐาน เช่น เส้นทางคมนาคม ปัจจัยต่างๆ ทั้งหมดเหล่านี้ล้วนมีส่วนสำคัญต่อการปรับตัวของแต่ละชุมชนในระดับที่มากน้อยแตกต่างกันไป

งานวิจัยไร่หมุนเวียนตอนที่ 6 ไร่หมุนเวียน ป่า และความหลากหลายแห่งพืชพันธุ์

งานวิจัยไร่หมุนเวียนตอนที่ 6 ไร่หมุนเวียน ป่า และความหลากหลายแห่งพืชพันธุ์

“ในความคิดของคนกะเหรี่ยงไร่กับป่าจะอยู่ด้วยกัน ไม่ได้แยกกันอยู่ พื้นที่ที่เหมาะสมทำไร่จะเป็นป่าไผ่ ไม่ใช่ป่าต้นน้ำ ป่าที่เหมาะสมกับการทำไร่ คือ ป่าไผ่ แต่ความจริงสมัยก่อนก็ไม่ได้แบ่ง ป่าไผ่นั้นต้องเป็นป่าโปร่ง เมื่อก่อนเราอยู่กันน้อย เราไปฟันป่าไผ่ที่อายุเยอะ สมัยก่อนที่ยังไม่มีป่าไม้มาห้าม เราผ่านไปเห็นว่าป่าไผ่นี้เหมาะ ปลูกข้าวงาม ก็จะไปถาง แต่จะมีกำหนดแนวเขตแต่ละหมู่บ้าน”

ชาวบ้านกองม่องทะ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๖

เปิดงานวิจัยไร่หมุนเวียนตอนที่ 4 การทำไร่หมุนเวียนชุมชนกะเหรี่ยงโพลว่

“กะเหรี่ยงอยู่กับป่า หากินในป่า ช่วยกันดูแลป่า เราทำไร่ เราปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ทุกอย่าง แล้วไม่ดีหรือ ? พวกเธอ (ป่าไม้) ให้เราทำไร่ในป่าอ่อน พวกเราทำไม่ได้ ถ้าพวกเราทำอย่างนั้น ความเชื่อ ความเคารพนับถือกฎเกณฑ์ของเราจะสูญเสียไปหมด พวกเราเคารพกฎเกณฑ์ของเราไม่ดีหรือ ?”

ผู้บื่อ อายุ ๙๐ ปี ผู้เฒ่าผู้แก่บ้านจะแกในทุ่งใหญ่นเรศวร

1 2 3