“ร่างพรบ.ข้าว” เคราะห์ซ้ำกรรมซัดของชาวนา(ผู้เช่าที่ดิน)

“พรบ.ข้าว” เคราะห์ซ้ำกรรมซัดของชาวนา(ผู้เช่าที่ดิน)
บทความโดย ทีมงาน Land Watch Thai

กลายเป็นประเด็นถกเถียงสำคัญ ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา สำหรับการพยายามผลักดันร่างพรบ.ข้าว ของสนช. โดยประเด็นที่ถูกวิพากวิจารณ์อย่างมากนั่นคือเรื่องของการห้ามเก็บเมล็ดพันธ์ ตามมาตราที่ 27/1 และมาตรา 33/2 ซึ่งตีความได้ว่า การจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ยังไม่ได้รับการรับรองพันธุ์ มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งแน่นอนว่าอาจเกิดผลกระทบต่อวิถีชีวิตของชาวนาในบางพื้นที่ ที่เคยเก็บเมล็ดพันธ์ไว้สำหรับการเพาะปลูกในรอบการผลิตหน้า จะทำไม่ได้อีกต่อไป หากว่าเมล็ดพันธ์ของตัวเองไม่ได้รับการรับรองจากกรรมการ

นอกจากนั้นยังมีการตั้งบอร์ดข้าว โดยให้นายกรัฐมนตรีเป็นประธานบอร์ด พรัอมให้อำนาจบอร์ดในการจัดโซนนิ่งข้าว มีการกำหนดให้ชาวนาต้องขึ้นทะเบียน ด้านเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ไปจนถึงโรงสีข้าวต้องมา “ขึ้นทะเบียน” กับสำนักงาน คกข. โดยปรากฏในมาตรา 19 ได้แก่ ผู้จำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว ศูนย์ข้าวชุมชน ชาวนา ผู้ตรวจสอบคุณภาพข้าวเปลือก ผู้ให้บริการเครื่องจักรกลทางการเกษตร ผู้รับจ้างทำนา และผู้ดำเนินการรับจ้าง ฉีด พ่น หว่าน วัตถุอันตรายทางการเกษตร ปุ๋ย สารชีวภัณฑ์ สารปรับปรุงดินให้แก่ชาวนา ขณะที่มาตรา 20 กำหนดให้เครือข่ายชาวนา แหล่งรวบรวมข้าว ผู้รับซื้อข้าว และโรงสีข้าว ต้องขึ้นทะเบียนด้วย ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหากับชาวนาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน ต้องกลายเป็นชาวนาเถื่อนไปโดยปริยาย

แต่อีกหนึ่งปัญหาสำคัญซึ่งอาจเกิดขึ้นกับชาวนาผู้ที่ไม่ได้มีที่ดินเป็นของตัวเอง หรือชาวนาเช่าที่ดิน ซึ่งอ.เดชรัต สุขกำเนิด ได้มีความเห็นในเรื่องนี้ว่า ประเด็นเรื่องที่ดินเช่า ซึ่งไม่ได้รับการยกเว้นตามมาตรา 26 ของร่างเดิม และในร่างใหม่มีการเติมบทนิยามของคำว่า ที่นา ไว้ในมาตรา 3 ให้รวมการครอบครองตามกฎหมาย ซึ่งรวมถึงการเช่าด้วย แต่ต้องมีสัญญาเช่าเท่านั้น ซึ่งในความเป็นจริงมีผู้เช่าจำนวนมากที่ไม่สัญญาเช่า ซ้ำร้าย นิยามใหม่นี้ ยังไม่ครอบคลุมถึงที่ดินที่ไม่มีเอกสารสิทธิและยังไม่ได้รับความยินยอมจากราชการ พูดง่ายๆ ก็คือ เอา พรบ. นี้มาบีบ พี่น้องที่มีที่ดินอยู่ในข้อพิพาทของราชการอีกทางหนึ่งด้วย ทั้งที่ ประเด็นเรื่องเมล็ดพันธุ์กับข้อพิพาทในที่ดิน ไม่ได้เกี่ยวกันโดยตรงเลย

เป็นที่ทราบกันดีว่ามีชาวนาผู้ตกอยู่ฐานะ ชาวนาผู้เช่าที่ดินเป็นจำนวนมาก อันเป็นผลจากการดำเนินนโยบายด้านการเกษตรที่ผ่านมา ส่งผลให้ชาวนาซึ่งเคยเป็นเจ้าของที่ดิน ต้องถูกบังคับขายที่ดินและกลายเป็นผู้เช่าที่ดินของตัวเอง เมื่อต้นปี 2560 อารีวรรณ คูสันเทียะ นักวิจัยจากมูลนิธิชีวิตไท (โลโคลแอค) เปิดเผยรายงานผลการศึกษาเรื่อง “ศักยภาพชาวนาในการปรับตัวเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลง” โดยงานศึกษายังพบด้วยว่า ชาวนาภาคกลางในจังหวัดราชบุรี ร้อยละ 82 มีที่ดินทำกินไม่เกินครอบครัวละ 5 ไร่ ส่วนในจังหวัดชัยนาท ร้อยละ 29 ไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง และร้อยละ 40 ต้องเช่าที่นาคนอื่นทำนา โดยเอกสารในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2558 ซึ่งกระทรวงมหาดไทย ได้แจ้งต่อที่ประชุมว่า ผู้เช่านาทั่วประเทศมีจำนวน 380,965 ราย

คำถามเร่งด่วนคือมีมาตรการดูแลหรือเยียวยา ชาวนาเช่าที่ดิน ที่อาจได้รับผลกระทบจากร่าง พ.ร.บ. ข้าว ฉบับนี้หรือไม่

ประเด็นสำคัญนั่นคือวัตถุประสงค์ของร่างพ.ร.บ.ฉบับนี้ ไม่ได้มุ่งแก้ปัญหาของชาวนาเป็นที่ตั้ง ดังที่อ.เดชรัต สุขเกำเนิดได้เขียนไว้ใน Facebook ส่วนตัวว่า ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ตั้งโจทย์จากการแก้ “หนามตำใจ” ของราชการเป็นสำคัญ ไม่ใช่ของพี่น้องชาวนา เพราะ หากเราลองตั้งต้นจาก “หนามตำใจ” ของพี่น้องชาวนา ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ อาจกลับหัวกลับหางโดยสิ้นเชิง

ปัญหาที่เป็น “หนามตำใจ” ของพี่น้องชาวนาก็มีมากมายหลายข้อ เช่น

(ก) การที่เจ้าของที่นาไม่ปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการเช่านา

(ข) การที่รัฐบาล คสช. ยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายผังเมือง จนเป็นช่องว่างให้โรงงานเข้ามาตั้งในพื้นที่ที่นาที่เป็นเขตศักยภาพการผลิตข้าวชั้นดี และส่งผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่อพื้นที่นาเหล่านั้นในที่สุด

(ค) ความเสี่ยงจากการถูกภัยแล้งและน้ำท่วม รวมถึงน้ำท่วมเชิงนโยบาย (เช่น ในพื้นที่หน่วงน้ำ) แต่ได้รับค่าชดเชยน้อยมากและล่าช้ามาก

(ง) ความล่าช้าและค่าใช้จ่ายในการตรวจรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ และ/หรือ GAP และ/หรือฉลากโภชนาการ รวมถึงตรามาตรฐานเกษตรอินทรีย์ของราชการ เช่น Organic Thailand ยังไม่เป็นที่ยอมรับในตลาดต่างประเทศหลายแห่ง

(จ) การขาดการสนับสนุนในระบบโลจิสติกส์ในการกระจายสินค้า และการเข้าถึงพื้นที่ค้าปลีกในเมืองใหญ่

ที่มา

ปัญหาของร่าง พ.ร.บ. ข้าว เริ่มตั้งแต่จุดเริ่มต้นร่าง พ.ร.บ. ข้าว…

โพสต์โดย Decharut Sukkumnoed เมื่อ วันอังคารที่ 19 กุมภาพันธ์ 2019

พรบ. ข้าว ไล่ไปทีละประเด็น คราวนี้ สนช. แก้ไขร่างมาแล้ว ผมจะนำเสนอจากร่างพรบ. ข้าวฉบับใหม่ที่จะเข้าพิจารณาในวันที่ 20…

โพสต์โดย Decharut Sukkumnoed เมื่อ วันจันทร์ที่ 18 กุมภาพันธ์ 2019

โพสต์โดย นักข่าวพลเมือง (ThaiPBS) เมื่อ วันจันทร์ที่ 27 มีนาคม 2017

http://web.senate.go.th/bill/bk_data/455-1.pdf?fbclid=IwAR027ujDI4NNbtoTbUk1fILrmUxPTL8W71uRqRbnDIMq2Azja1CtTEVHMVg

เปิดร่างแก้ไข พ.ร.บ.ข้าว ฉบับเข้า สนช.วันนี้

ครั้งแรกกับงานฉลองเพื่อชาว LGBTQ ณ ดินแดนแห่งความฝันที่ Disneyland ปารีส

“ร่าง พ.ร.บ.ข้าว” ฉบับ สนช. ขึ้นทะเบียนชาวนา-จัดโซนนิ่งเพาะปลูก

https://www.isranews.org/isranews-scoop/39604-report02_39604.html

Related Posts