เขาดินกับกรณีการกว้านซื้อที่ดินโครงการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่ EEC

กรณีการกว้านซื้อที่ดินโครงการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
ตำบลเขาดิน อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา

ความเป็นมา
ต้นปี 2561 ชาวบ้านใน 4 หมู่บ้าน ตำบลเขาดิน อำเภอบางประกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ราว 57 ครอบครัว ได้ถูกยกเลิกสัญญาเช่าที่ดินอย่างกระทันหันและกลายเป็นผู้ไร้ที่ดินอยู่อาศัยและที่ดินทำกินโดยไม่ทันตั้งตัว เมื่อเจ้าของที่ดินได้ขายที่ดินให้กับเอกชนรายใหญ่ที่เข้ามากว้านซื้อที่ดิน ชาวบ้านกลุ่มนี้ไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง บางครอบครัวเช่าที่ดินมาเป็นระยะเวลา 50-60 ปี ตั้งแต่รุ่นพ่อมาถึงรุ่นลูก ดั้งเดิมนั้นคนตำบลเขาดินก็มีที่ทางสำหรับครอบครัวในการทำมาหากิน แต่ต้องสูญเสียที่ดินไปแต่ครั้งประเทศไทยเริ่มมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจ การสูญเสียที่ดินของรุ่นบรรพบุรุษเกิดจากการนำที่ดินไปจำนองขายฝากกับนายทุนเงินกู้นอกระบบ ในที่สุดก็กลายเป็นเหยื่อของนายทุนเงินกู้ จากหนี้สินหลักหมื่นกลายเป็นหลักแสนจากค่าดอกเบี้ยที่ขูดรีดเอารัดเอาเปรียบ จนถูกยึดที่นาในที่สุด เพราะไม่สามารถหาเงินจำนวนมากไปไถ่ถอนที่นาได้ ลูกหลานจึงกลายเป็นชาวนาไร้ที่ดินและต้องเช่าที่ดินทำกินจากนั้นเป็นต้นมา
จนกระทั่งรัฐบาลประกาศนโยบายการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก ได้เป็นแรงกระตุ้นที่ทำให้เกิดการพุ่งขึ้นของราคาที่ดิน และเกิดการกว้านซื้อที่ดินของนักลงทุนที่ต้องการสร้างนิคมอุตสหกรรม แม้กระทั่งในพื้นที่ที่ผังเมืองกำหนดให้เป็นพื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่เกษตรกรรม ตามข้อมูลของกรมโยธาและผังเมืองระบุว่า พื้นที่ในตำบลเขาดินและบริเวณใกล้เคียงเป็นพื้นที่เกษตรกรรมชั้นดี และพื้นที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเป็นพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมและน้ำล้นตลิ่ง ด้วยเหตุผลเหล่านี้จึงไม่มีความเหมาะสมในการใช้พื้นที่นี้ในการตั้งนิคมอุตสาหกรรม

การเข้ามากว้านซื้อที่ดินในตำบลเขาดิน เริ่มขึ้นเมื่อช่วงปลายปี 2560 ต่อเนื่องต้นปี 2561 โดยอ้างว่าจะสร้างเป็นศูนย์การค้า และมหาวิทยาลัย และมาทราบภายหลังว่าจะมีการจัดตั้งเป็นนิคมอุตสาหกรรมฉะเชิงเทรา บลูเทคซิตี้ ของบริษัทพลังงานบริสุทธิ์ ซึ่งต่อมาได้ใช้ชื่อบริษัทดับเบิ้ลพี แลนด์ จำกัด ในการทำธุรกรรมแทน แต่จากเอกสารทางราชการในการขอนุมัติโครงการและการทำ MOU กับหน่วยงานเป็นชื่อบริษัทพลังงานบริสุทธิ์ ปัจจุบัน มีข้อมูลในระดับพื้นที่ว่าบริษัทได้ซื้อที่ดินไปแล้วราว 2,800 ไร่ จากเป้าหมาย 4,500 ไร่ และขณะนี้ได้เริ่มดำเนินการไถปรับพื้นที่ ถมดิน และก่อสร้างอาคาร โดยไม่มีการทำประชาพิจารณ์ ไม่มีการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม อีกทั้งพื้นที่บริเวณดังกล่าวยังเป็นพื้นที่สีเขียวตามผังเมืองรวมชุมชนบางประกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งประกาศใช้เมื่อปี 2554

ชุมชนตำบลเขาดิน เป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ราบลุ่มริมน้ำบางประกง เนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่มริมน้ำบางประกง อยู่ห่างจากชายฝั่งทะเลอ่าวไทยเพียง 20 กิโลเมตรตามลำน้ำ เป็นระบบนิเวศสามน้ำ คือ น้ำจืด น้ำกร่อย น้ำเค็มสลับกัน ทั้งยังเป็นแหล่งป่าจากผืนใหญ่ที่สุดในลุ่มน้ำบางประกง จึงเป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านสามารถทำนาขาวังในช่วงน้ำจืด และเพาะเลี้ยงสัตว์ในช่วงน้ำเค็ม บางส่วนทำประมงพื้นบ้าน บางส่วนทำตับจากมุงหลังคาขายเป็นทั้งรายได้หลักและรายได้เสริม
ปัจจุบันกลุ่มผู้เดือดร้อนแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ผู้ที่จะไร้ที่อยู่อาศัย ถูกไล่รื้อ และให้ออกจากที่ดินทำกิน และมีความกังวลผลกระทบสิ่งแวดล้อม มีจำนวนราว 57 ครอบครัว กลุ่มที่ 2 ยังคงมีที่ดินสำหรับที่อยู่อาศัยแต่จะกลายเป็นผู้ไร้ที่ดิน และมีความกังวลผลกระทบสิ่งแวดล้อม มีจำนวนราว 34 ครัวเรือน และกลุ่มที่ 3 เป็นกลุ่มที่อยู่ตำบลข้างเคียง กลุ่มนี้มีความกังวลเรื่อผลกระทบสิ่งแวดล้อมและจะเป็นพื้นที่เป้าหมายในการขยายนิคมอุตสาหกรรมในอนาคต

พื้นที่การเกษตรชั้นดีของลุ่มน้ำบางประกง กำลังกลายเป็นเป้าหมายการลงทุนเพื่อจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมตามการส่งเสริมของนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ดังกรณีตัวอย่างโครงการนิคมอุตสาหรรมฉะเชิงเทรา บลูเทคซิตี้ ในตำบลเขาดิน ซึ่งมีข้อมูลในพื้นที่ว่าได้เริ่มมีการกว้านซื้อที่ดินโดยบริษัทเอกชนรายใหญ่อีก 2-3 บริษัทในบริเวณใกล้เคียงแล้ว ที่ดินเหล่านั้นถือเป็นที่ดินเกษตรกรรมชั้นดีของจังหวัดฉะเชิงเทรา ที่ได้มีการวางผังเมืองให้เป็นพื้นที่สีเขียว แต่การประกาศใช้พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 15 พฤษภาคม 2561 ที่ผ่านมา โดยการให้เอกสิทธิ์ในการถือครองที่ดินกับนักลงทุนต่างชาติ และสิทธิพิเศษอื่นๆ ในเขตที่ประกาศเป็นเขตส่งเสริมเศรษฐกิจพิเศษ ได้กลายเป็นแรงจูงใจให้นักลงทุนขยายการลงทุนเข้ามาในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ทำให้ที่ดินมีราคาสูงขึ้น และเกิดการเข้ามากว้านซื้อที่ดินเป็นพื้นที่กว้างขวาง และอาจเกิดผลกระทบกับเกษตรกรที่เช่าที่ดินดังที่เกิดขึ้นในกรณีตำบลเขาดิน ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีมาตรการขึ้นมารองรับหรือแก้ไขปัญหาที่ชัดเจนและเป็นธรรมกับชาวบ้านแต่อย่างใด

ข้อเสนอ
ชาวบ้านผู้ได้รับผลกระทบในตำบลเขาดิน ได้เข้ายื่นหนังสือร้องเรียนต่อผู้ว่าราชการจังหวัดผ่านศูนย์ดำรงธรรม เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2561 ขอให้ระงับโครงการนิคมอุตสาหกรรมฉะเชิงเทรา บลูเทค ซิตี้ ที่เข้ามาสร้างผลกระทบให้แก่ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมและละเมิดกฎหมาย และชาวบ้านได้รับความเดือดร้อนจากการดำเนินการก่อสร้างโดยไม่ผ่านการทำประชาพิจารณ์ โดยขอให้ผู้ว่าราชการ จ.ฉะเชิงเทรา ดำเนินการดังต่อไปนี้
1. ออกคำสั่งให้หยุดดำเนินการก่อสร้างโดยผิดกฎหมายผังเมืองทันที
2. ดำเนินการเพื่อคืนสิทธิของผู้เช่าเดิมให้เป็นไปตามกฎหมาย พ.ร.บ.เช่าที่ทำนา และดำเนินคดีต่อผู้ประกอบการที่ทำให้ทรัพย์สินของประชาชนเสียหาย
3. ให้ดำเนินการสอบสวนพนักงานท้องถิ่นที่ออกใบอนุญาตก่อสร้างขุดดินถมดินผิดกฎหมาย และดำเนินการต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจที่รับเรื่องร้องทุกข์จากชาวบ้านแล้วละเลยไม่ดำเนินการปกป้องทรัพย์สินของประชาชน
4. ออกคำสั่งให้ผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการทำประชาพิจารณ์ประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

Related Posts